STARE + gerundio

STARE - czuć się, pozostać
io	sto	noi	stiamo
tu	stai	voi	state
lui/lei/Lei	sta	loro	stanno

- zakończonych na "-are" końcówkę "-ando", np. andare - andando;
- zakończonych na "-ere" lub "-ire" końcówkę "-endo", np. prendere - prendendo, sentire - sentendo
Część czasowników tworzy imiesłów czynny nieodmienny w sposób nieregularny, poprzez dodanie do tematu czasu przeszłego imperfetto końcówki "-endo".

Czasowniki zakończone na "-arre", "-orre", "-urre" tworzą imiesłów nieodmienny czynny tak, jak czasowniki: trarre - traendo, porre - ponendo oraz tradurre - traducendo.
Konstrukcja "STARE + gerundio" służy do opisywania czynności lub stanów mających miejsce w momencie mówienia o nich, np.:

Che cosa stai facendo?
(Co robisz?)

Sto guardando la tv.(Oglądam telewizję.)

Wszelkie niezbędne w zdaniach zaimki, zarówno osobowe, jak i zwrotne, stawiamy przed odmienionym czasownikiem "STARE", np.

Mi sto annoiando.(Nudzę się.)

Opisanej wyżej konstrukcji imiesłowowej możemy używać również w odniesieniu do przeszłości i wtedy czasownik "stare" należy odmienić w czasie imperfetto. Zobaczmy przykładowe zdanie:

Stavamo parlando di te.(Rozmawialiśmy o tobie.)

Tryb rozkazujący

	Imperativo - końcówki czasowników
	I koniugacja	II koniugacja	III koniugacja typ A	III koniugacja typ B
io	-	-	-	-
tu	-a	-i	-i	-isci
lui/lei	-i	-a	-a	-isca
noi	-iamo	-iamo	-iamo	-iamo
voi	-ate	-ete	-ite	-ite
loro	-ino	-ano	-ano	-iscano

I koniugacja - przykłady zdań

Parla piano!
Mów wolniej!
Ascolti per favore!
Niech Pan posłucha!
Andiamo!
Idziemy!
Mangiate!
Jedzcie!
Ascoltino!
Niech słuchają!

II i III koniugacja typu A - przykłady zdań

Leggi il libro! Altrimenti non passerai l'esame.
Przeczytaj książkę! Inaczej nie zdasz egzaminu.
Scriva il mio indirizzo!
Niech Pan zanotuje sobie mój adres!
Sentiamo!
Słuchajmy!
Prendete questo pacco e lo mandate al nostro cliente!
Weźcie tą paczkę i prześlijcie ją do naszego klienta!
Chiudano la porta per favore!
Niech zamkną drzwi!

III koniugacja typu B - przykłady zdań

Finisci di lamentare!
Skończ narzekać!
Pulisca il pavimento!
Niech Pani wyczyści podłogę!
Finiamo di chiacchierare! Cominciamo a lavorare!
Skończmy plotkować! Zaczynamy pracę!
Capite per favore, questo non è colpa nostra!
Zrozumcie, to nie jest nasza wina!
Gestiscano bene la loro azienda!
Niech zarządzają dobrze swoją firmą!

Przeczenia w imperativo

Tworzenie przeczeń polega na:

• dodaniu non przed czasownikiem w formie imperativo,
• dodaniu non przed czasownikiem w bezokoliczniku (tylko w 2 os. l. poj.)!

Przykłady:

Non fare stupidaggini!
Nie rób głupot!
Non venga oggi! Ho poco tempo.
Niech Pan nie przychodzi dzisiaj! Mam mało czasu.
Non venite a trovarmi! Mi sento male.
Nie przychodźcie mnie odwiedzać! Źle się czuję.

Czasowniki zwrotne

Tworzenie formy imperativo czasowników zwrotnych:

• usunięcie końcówki z czasownika,
• dodanie charakterystycznej końcówki imperativo dla danej osoby (według I, II lub III koniugacji - w zależności od czasownika),
• dodanie zaimka zwrotnego na koniec czasownika (lub przed czasownik - w 3 os.).

Przykłady:

Lavati!
Umyj się!
Si pettini!
Niech się Pan uczesze!
Svegliamoci!
Obudźmy się!
Sbrigatrevi!
Pospieszcie się!
Si alzino!
Niech wstaną!